Supply chain van de cacaoboon

Jaarlijks vindt er in de Haven van Amsterdam overslag plaats van circa 500.000 ton cacao. Een groot gedeelte daarvan wordt in de Zaanstreek verwerkt tot cacaopoeder. Nederland staat daarom bekend als één van de grootste cacaoverwerkers van de wereld. Nederland is daarnaast aanjager van eerlijke handel en productie van cacao middels het UTZ-Certificaat. Reden om deze cacaoverwerking eens onder de loep te nemen.

Met gebruik van data die is voortgekomen uit een opdracht voor Economische Geografie aan de Rijksuniversiteit Groningen is gekeken naar de supply chain van cacaobonen. In de data zijn producten te vinden waarin cacao verwerkt is en voor een aantal van deze eindproducten is reeds een supply chain opgesteld. Ondanks de data die beschikbaar is gemaakt zijn er enige aanpassingen noodzakelijk gebleken om een vollediger en correcter beeld te geven van de werkelijkheid. Zo is onjuiste data aangepast, irrelevante data weggelaten en de dataset aangevuld met correcte data.

De overzichtskaart met markers uit de vernieuwde dataset is te zien in onderstaand figuur. Hierbij dient vermeld te worden dat de supply chain is opgesteld met Nederland als uitgangspunt. Het is niet aannemelijk dat Nederland zorg draagt voor gehele de wereldproductie van eindproducten waarin cacao is verwerkt. Desalniettemin zijn er op de figuren enkele opvallende patronen te zien.

2. Ligging cacaoproductie tov EvenaarOpvallend is dat de productie van cacaobonen geconcentreerd plaatsvindt ongeveer ter hoogte van waar de evenaar zich bevindt (zie figuur). Dit is te verklaren door de stand van de zon en de daarbij behorende hoge zonne-energie op deze productielocaties. Blijkbaar zijn voor de productie van cacao op deze locaties de klimatologische omstandigheden ideaal: door de aanwezigheid van exogene factoren heeft specialisatie van cacaoproductie plaatsgevonden.

In de Haven van Amsterdam vindt ’s werelds grootste overslag van cacao plaats. In de directe nabijheid van de Haven, in de Zaanstreek en Amsterdam, vindt verwerking plaats van de cacao tot cacaopoeder. De ligging van de cacaoverwerkers ten opzichte van de Haven is te verklaren door het gewichtsverlies dat tijdens het productieproces optreedt. De theorie van A. Weber stelt dat wanneer tijdens het productieproces gewichtsverlies optreedt, de verwerkingsplaats zich nabij de vindplaats van de grondstof (in deze: Haven van Amsterdam) zal vestigen om de ton-miles te verkleinen.

De productielocaties van de cacao-bevattende eindproducten worden voorzien van cacaopoeder die bij de verwerkers is geproduceerd. De ligging van deze productielocaties is onder andere te verklaren doordat de bedrijven daar ooit zijn gesticht (vb. Milka) of door bedrijfsovernames (vb. De Ruijter valt nu onder Heinz B.V. te Zeist, terwijl van origine uit Baarn), maar bovenal liggen zij dicht bij de markt (zoals gesteld: Nederland). Dicht bij de markt omdat er geen gewichtsverlies optreedt bij productie. Bovendien hebben de eindproducten een houdbaarheidsdatum, dus het is van belang dat deze vanuit de productielocatie snel op de markt worden aangeboden.

Moederbedrijven van voedselconcerns zijn vrijwel allen gevestigd in de Verenigde Staten. Deze multinationals hebben hoofdkantoren en productielocaties over de hele wereld en zijn volgens L. Håkanson derhalve multinationale industriële ondernemingen.


Bovenstaand artikel is de uitwerking van een opdracht voor Economische Geografie 1, Rijksuniversiteit Groningen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s