Stimuleren van mentaal eigenaarschap voor woningcorporaties

Huurders van een woning zijn in juridische zin geen eigenaar van de woning, maar kunnen zich derhalve wel mentaal eigenaar voelen. Rieuwerts (2014) definieert mentaal eigenaarschap als: ‘een gevoel voor een object dat niet per se in het eigendom ligt, maar wel zo wordt ervaren en behandeld’. De mentaal eigenaren hebben soms een individuele vraag. Corporaties komen in deze vraag tegemoet door het faciliteren van Zelf Aangebrachte Voorzieningen (hierna te noemen: ZAV). Hiermee moedigen de corporaties huurders aan om letterlijk en figuurlijk te investeren in hun woning. ZAV wordt door corporaties gezien als een van de middelen om mentaal eigenaarschap te stimuleren. Er zijn echter wat problemen waartegen men aanloopt met betrekking tot ZAV: de aanvraagprocedure is bureaucratisch, het planmatig onderhoud werkt beperkend en investeringen kunnen voor een hogere huur zorgen door het puntensysteem.

Woningcorporaties hebben belang bij een zittende huurder en moedigt derhalve mentaal eigenaarschap aan. Een mentaal eigenaar is eerder bereid te investeren in de eigen woning. Van je huis een thuis maken. Naast de mentaal eigenaar en de huurders die zich niet-mentaal eigenaar voelen herkennen Wernsen en Pauwels (2014) twee andere groepen bewoners: de potentieel mentaal eigenaar en de (soms) onverwacht mentaal eigenaar. Een schematisch model vrij naar het model van Wernsen en Pauwels is in figuur 1 weergeven.

Afbeelding1
Figuur 1. Schematisch model mentaal eigenaarschap (eigen bewerking, 2016)

De huurder die zich mentaal eigenaar voelt wil een thuis maken en heeft al de intrinsieke motivatie om te investeren in ZAV. De niet-mentaal eigenaar kiest er bewust voor dit niet te doen om redenen als: de woning wordt gezien als tijdelijk verblijf, er is in het budget geen ruimte om te investeren in ZAV, men legt de verantwoordelijkheid bij de woningbouwcorporatie, etc. De aandacht van corporaties zou daarom moeten uitgaan naar de andere twee groepen in het schema. Bij deze groepen is het grootste effect te bereiken. Waarom zouden corporaties hun tijd, geld en middelen inzetten op een doelgroep die er bewust voor kiest om niet te investeren of al de motivatie heeft om te investeren?

Identificeren doelgroep
Een belangrijke taak voor de corporaties ligt in het identificeren van de verschillende groepen van mentaal eigenaarschap. Centraal hierbij staat of de huurders op de hoogte zijn van de mogelijkheden voor, dan wel interesse hebben in ZAV (hiermee is de potentieel mentaal eigenaar direct aangesproken). De respons die men ontvangt uit bewonersonderzoek kan als input worden gebruikt om de verschillende groepen te identificeren. Respons kan worden ontvangen door bijvoorbeeld het aanschrijven van bewoners. Een geanonimiseerd onderzoek is niet mogelijk, aangezien je gegevens van de bewoners wil weten om ze vervolgens in doelgroepen te kunnen plaatsen. Door er iets tegenover te stellen voor de bewoner (bijvoorbeeld een eenmalige huurkorting) kan de respons rate worden verhoogd.

Toekomstige focus
Op dit moment faciliteren corporaties ZAV in plaats van dat zij het actief te stimuleren. Dit uit zich door bewoners standaardprocedures te laten doorlopen en niet door het aan de man brengen van de mogelijkheden van ZAV. Zij zou er dan ook verstandig aan doen om zich in een meer stimulerende rol te schikken. Dit kan het doen door de drempel voor ZAV te verlagen. Om te beginnen met het reduceren van de ‘papierwinkel’ die de aanvraag nu met zich meebrengt. Dit kan bijvoorbeeld door het bieden van een online platform en/of het efficiënt inrichten van de formulieren, zodat de aanvraag met een paar A4’tjes kan worden gedaan. Natuurlijk moet niet vergeten worden dat ZAV moeten voldoen aan diverse eisen om de kwaliteit en veiligheid te waarborgen.

De drempel verlagen is een eerste stap, maar zeker nog niet het eindpunt waar men naar zou moeten streven. Om echt een stimulerende rol aan te nemen zouden bewoners en stakeholders beter op ZAV gewezen moeten worden. Dit kan door social advertising, organiseren van bewonersdagen en door het aanbieden van aantrekkelijke financieringsvormen. Hiermee kan al begonnen worden bij het identificeren van de doelgroep, zoals gemeld.

Aanpak
De aanpak onderscheidt zich door allereerst inzichtelijk te krijgen wie nog niet is bereikt, maar potentieel wel interesse heeft in een ZAV. Middelen zijn beperkt dus effectieve benadering van de doelgroepen is essentieel. Aanvullend wordt antwoord gegeven op de vraag hoe deze bewoners te bereiken en op welke wijze concrete stappen kunnen worden gezet om de drempel te verlagen en hoe corporaties dit in hun huidige bedrijfsvoering kunnen implementeren.

  • Sterk theoretisch kader (model mentaal eigenaarschap)
  • Duidelijke focus op doelgroep en focus corporaties
  • Synergie-effect door mix van stakeholders en online/offline platform
  • Identificatie doelgroepen; hoe gaat de respons rate zijn?
  • Pionieren met online platform

Wernsen, I. en Pauwels, S. (2014) Corporatie en bewoners, op weg naar gelijkwaardigheid en wederkerigheid. Een verkenning. Kennisplatform Corpovenista.

Rieuwerts, S. (2014) Mentaal eigenaarschap bij huurders van woningcorporaties. TU Delft.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s